Ένας οδηγός για την έκθεση Doing Business

Πώς μια υψηλή κατάταξη στην έκθεση Doing Business θα μπορούσε να επηρεάσει τις ξένες επενδύσεις

1 Επισκόπηση

Η πρόκληση

Σχεδόν 2.000 άρθρα στον διεθνή τύπο έχουν συσχετίσει την υψηλή κατάταξη στην έκθεση Doing Business με τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Αυτά τα άρθρα γράφτηκαν αφότου δημοσιεύτηκε η έκθεση Doing Business της Παγκόσμιας Τράπεζας για το 2016. Τα άρθρα έκαναν παραλληλισμό ανάμεσα στις υψηλότερες κατατάξεις Doing Business και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, τις νέες τεχνολογίες και τις διαδικασίες που μπορούν να φέρουν οι άμεσες ξένες επενδύσεις. Ως αποτέλεσμα, πολλοί κάτοχοι επιχειρήσεων ανατρέχουν στα δεδομένα Doing Business, προκειμένου να δουν ποιες είναι οι κατάλληλες χώρες για να δραστηριοποιηθούν.

Ο στόχος

Να μπορείτε να αποφασίσετε εάν μια υψηλή κατάταξη Doing Business είναι αποτελεσματικός δείκτης για το πόσο φιλικό είναι κάποιο οικονομικό περιβάλλον προς τις επιχειρήσεις. Αυτός ο οδηγός εξετάζει εάν ένας υψηλός δείκτης Doing Business αντικατοπτρίζει κάποιο περιβάλλον που ευνοεί γενικά τις επενδύσεις σε μια άλλη οικονομία.

2 Άμεσες ξένες επενδύσεις και βαθμολογίες Doing Business

Παρόλο που οι δείκτες Doing Business εστιάζουν σε εγχώριες εταιρείες μικρού έως μεσαίου μεγέθους, πολλοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν συσχετίσει τις βελτιώσεις στους δείκτες με μεγαλύτερες άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ).

Τα δεδομένα Doing Business της Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνουν ότι το 2011 οι οικονομίες που ήταν πιο κοντά στην κορυφαία βαθμολογία όσον αφορά τη ρυθμιστική πρακτική έλαβαν σημαντικά περισσότερες άμεσες ξένες επενδύσεις σε σχέση με εκείνες που είχαν μεσαία βαθμολογία.1 Οι οικονομίες με μεσαία βαθμολογία έλαβαν περισσότερες άμεσες ξένες επενδύσεις σε σχέση με όσες είχαν τη χαμηλότερη βαθμολογία.

Πώς γίνεται η μέτρηση των οικονομιών από την έκθεση Doing Business

Οι δείκτες Doing Business που χρησιμοποιούνται εδώ είναι σύνθετες μετρήσεις του επενδυτικού κλίματος που λαμβάνονται με τη μέτρηση αυτού που αποκαλείται απόσταση από τις καλύτερες επιδόσεις (distance to frontier).

Οι καλύτερες επιδόσεις (frontier) είναι μια μέτρηση για το πόσο απέχει μια οικονομία από την πιο αποτελεσματική πρακτική ή την υψηλότερη βαθμολογία που επιτυγχάνεται από οποιαδήποτε οικονομία από το 2005 για κάθε δείκτη Doing Business.

Το 2011, οι άμεσες ξένες επενδύσεις ήταν υψηλότερες ανά άτομο για τις οικονομίες που ήταν πιο κοντά στις καλύτερες επιδόσεις.

3 Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις άμεσες ξένες επενδύσεις

Έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές έρευνες, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Μία από τις προσεγγίσεις αντιλαμβάνεται τους παράγοντες επηρεασμού των άμεσων ξένων επενδύσεων ως εξής:

  • αναζήτηση αγοράς – έμφαση στο μέγεθος της οικονομίας και την τοποθεσία της χώρας
  • αναζήτηση αποτελεσματικότητας – έμφαση στο ανθρώπινο κεφάλαιο ή την ποιότητα των υποδομών
  • αναζήτηση πόρων – έμφαση στη διαθεσιμότητα των φυσικών πόρων ή άλλων στρατηγικών επενδυτικών στοιχείων.

Αυτοί οι τρεις παράγοντες έχουν γίνει αντικείμενο εκτεταμένης μελέτης.2 Υπάρχουν και άλλες μελέτες οι οποίες περιγράφονται παρακάτω.

Η μελέτη Μοντέλο βαρύτητας

Αυτό το μοντέλο επιδιώκει να εξηγήσει τι προκαλεί τις ροές των άμεσων ξένων επενδύσεων ανάμεσα σε δύο συγκεκριμένες χώρες. Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων είναι σημαντικοί οι ακόλουθοι παράγοντες:

  • το μέγεθος της αγοράς
  • οι προοπτικές ανάπτυξης
  • η απόσταση από τις σημαντικές αγορές
  • το σχετικό εργατικό δυναμικό
  • η ανοιχτή στάση απέναντι στο εμπόριο.

Για παράδειγμα, όσο μεγαλύτερη είναι η αγορά, τόσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος των οικονομιών κλίμακας στην παραγωγή. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα παραγωγής σε ανταγωνιστικές τιμές.

Οι οικονομίες στην Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη έχουν λάβει μεγάλες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων τις τελευταίες δεκαετίες, επειδή εκλαμβάνονται ως σημεία εισόδου στην τεράστια ευρωπαϊκή αγορά. Επίσης, διαθέτουν εργατικό δυναμικό με σχετικά καλή μόρφωση.

Θεσμικό και ρυθμιστικό πλαίσιο

Το θεσμικό και ρυθμιστικό πλαίσιο μιας χώρας έχει, επίσης, διαπιστωθεί ότι αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τον καθορισμό των άμεσων ξένων επενδύσεων.

Σύμφωνα με μια μελέτη, η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και η ευελιξία στην αγορά εργασίας συνδέονται σε σημαντικό βαθμό με τις άμεσες ξένες επενδύσεις, ανάλογα με τον τομέα των επενδύσεων.3

Εμπόδια για τις άμεσες ξένες επενδύσεις

Η διαφθορά είναι ένας σημαντικός αποτρεπτικός παράγοντας για τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Οι επιπτώσεις της είναι ισοδύναμες με την επιβολή υψηλής φορολογίας στις ξένες εταιρείες.

Οι έμμεσοι φόροι κάνουν τις ξένες επενδύσεις μη ελκυστικές στους επενδυτές, καθώς αυτές είναι υψηλότερες από τους άμεσους ξένους φόρους εισοδήματος σε πολλές χώρες.

Τα ρυθμιστικά πλαίσια των επιχειρήσεων και ο αριθμός των διαδικασιών που σχετίζονται με τις κανονιστικές ρυθμίσεις των ξένων επιχειρήσεων αποτελούν επενδυτικά εμπόδια.

4 Ευρήματα της έκθεσης Doing Business

Μια πρόσφατη τετραετής μελέτη των δεδομένων Doing Business έδειξε ότι μια υψηλότερη κατάταξη Doing Business σχετίζεται σε σημαντικό βαθμό με μεγαλύτερες άμεσες ξένες επενδύσεις4 σε μια χώρα, επειδή εκλαμβάνεται ως ελκυστικό επενδυτικό κλίμα.

Σχετικές έρευνες έχουν δείξει ότι τα ρυθμιστικά πλαίσια των επιχειρήσεων όπως μετρώνται από την έκθεση Doing Business επηρεάζουν τον αντίκτυπο των άμεσων ξένων επενδύσεων. Για παράδειγμα, οι οικονομίες με πιο αποτελεσματικές κανονιστικές ρυθμίσεις για την έναρξη επιχειρήσεων επωφελούνται περισσότερο από τις άμεσες ξένες επενδύσεις που λαμβάνουν.

Τι αποκαλύπτουν τα δεδομένα Doing Business

Στην έκθεση Doing Business συμπεριλήφθηκε μια οικονομική ανάλυση της σχέσης ανάμεσα στους δείκτες Doing Business και τις ροές των άμεσων ξένων επενδύσεων. Η ανάλυση ακολούθησε, σε γενικές γραμμές, το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε σε μια μελέτη του 2011.5 Σε αυτήν τη μελέτη, εξετάστηκε η σχέση ανάμεσα στην απόδοση μιας οικονομίας στους δείκτες Doing Business και τις συνολικές εισροές των άμεσων ξένων επενδύσεων από όλες τις άλλες οικονομίες. Λήφθηκαν υπόψη οι διαφορές όσον αφορά τις συνθήκες μακροοικονομίας και διακυβέρνησης.

Στη νέα μελέτη χρησιμοποιήθηκαν βαθμολογίες από την "απόσταση από τις καλύτερες επιδόσεις" αντί για οικονομικές κατατάξεις, καθώς θεωρήθηκαν πιο ακριβείς μετρήσεις ως προς το πόσο απέχουν τα ρυθμιστικά πλαίσια των επιχειρήσεων από την πιο αποτελεσματική πρακτική.

Στην ανάλυση εξετάστηκαν διαφορές στις εξαγωγές των φυσικών πόρων και καλύφθηκε ένα μεγαλύτερο δείγμα μεταξύ 145 και 160 οικονομιών με διάφορες προδιαγραφές.6

Σε αυτήν τη μελέτη εξετάστηκε εάν οι βαθμολογίες αναφορικά με την απόσταση από τις καλύτερες επιδόσεις σε ένα έτος είχαν σχέση με τις συνολικές εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων το επόμενο έτος.

Ευρήματα της νέας μελέτης

Στη νέα μελέτη λήφθηκαν υπόψη διαφορές στο εισόδημα, τον πληθωρισμό, το μέγεθος του πληθυσμού, τα κυβερνητικά μέτρα, την ανοιχτή στάση προς το εμπόριο και τις εξαγωγές βασικών αγαθών.

Τα ευρήματα έδειξαν με σαφήνεια ότι η βαθμολογία σχετικά με τις καλύτερες επιδόσεις συνδέεται στενά με τις μεγαλύτερες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων.

Άλλα ευρήματα της έρευνας

Οι μεγαλύτερες εγχώριες επενδύσεις και η ανάπτυξη του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος7 σχετίζονται με μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν την ποιότητα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος.

5 Οι καλές ρυθμίσεις συνεπάγονται καλό επιχειρηματικό κλίμα

Τα δεδομένα Doing Business δείχνουν ότι υπάρχει μια ισχυρή, στατιστικά σημαντική σύνδεση ανάμεσα στις άμεσες ξένες επενδύσεις και το συνολικό επίπεδο κανονιστικών ρυθμίσεων που μετρώνται από τους δείκτες Doing Business. Αυτό αντικατοπτρίζει περισσότερο το συνολικό επενδυτικό κλίμα και όχι μόνο τι είναι σημαντικό για τις επιχειρήσεις μικρού ή μεσαίου μεγέθους.

Επίσης, τα ευρήματα αντικατοπτρίζουν τη γενική ιδέα ότι οι κυβερνήσεις που εφαρμόζουν ένα καλό ρυθμιστικό πλαίσιο σε έναν τομέα όπως οι εγχώριες επιχειρηματικές δραστηριότητες, κατά κανόνα, έχουν αντίστοιχο ρυθμιστικό πλαίσιο και σε άλλους τομείς όπως οι ξένες επενδύσεις.8

Αυτή η άποψη υποστηρίζεται και από τη σύγκριση των δεικτών Doing Business με άλλες μετρήσεις του ρυθμιστικού περιβάλλοντος.

Για παράδειγμα, οι δείκτες Doing Business σχετίζονται σε σημαντικό βαθμό με παρόμοιους δείκτες από το πρότζεκτ Investing Across Borders, το οποίο εστιάζει στις κανονιστικές ρυθμίσεις για τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Η συσχέτιση ανάμεσα στις μετρήσεις απόστασης από τις καλύτερες επιδόσεις των δύο συνόλων δεικτών φτάνει στο 57%.

Η συσχέτιση ανάμεσα στην περιπλοκότητα και το κόστος έναρξης λειτουργίας μιας τοπικής εταιρείας όπως μετρήθηκαν από την έκθεση Doing Business και την περιπλοκότητα της έναρξης λειτουργίας μιας τοπικής θυγατρικής ξένης εταιρείας όπως μετρήθηκε από την έκθεση Investing Across Borders φτάνει στο 81%.

Κατά μέσο όρο απαιτούνται οκτώ διαδικασίες και 26 ημέρες για την έναρξη λειτουργίας μιας τοπικής επιχείρησης στις οικονομίες που καλύπτονται από την έκθεση Investing Across Borders, αλλά χρειάζονται 10 διαδικασίες και 41 ημέρες, κατά μέσο όρο, για την έναρξη λειτουργίας μιας ξένης εταιρείας στις συγκεκριμένες οικονομίες.

Ο συσχετισμός υπολογίστηκε ανάμεσα στην απόσταση από τις καλύτερες επιδόσεις για την έναρξη λειτουργίας μιας επιχείρησης όπως μετρήθηκε από την έκθεση Doing Business και την απόσταση από τις καλύτερες επιδόσεις για την έναρξη λειτουργίας μιας ξένης επιχείρησης όπως μετρήθηκε από την έκθεση Investing Across Borders.

Τι είναι το πρότζεκτ Investing Across Borders;

Το πρότζεκτ Investing Across Borders ξεκίνησε από τον Όμιλο της Παγκόσμιας Τράπεζας το 2010 με την παρουσίαση δεικτών σχετικά με τις κανονιστικές ρυθμίσεις για τις άμεσες ξένες επενδύσεις σε διάφορες οικονομίες. Οι δείκτες που αναφέρονται σε αυτόν τον οδηγό βασίζονται σε δεδομένα για 87 οικονομίες που δημοσιεύτηκαν στην έκθεση Investing Across Borders του 2010, καθώς και σε πέντε επιπλέον οικονομίες τα δεδομένα των οποίων συγκεντρώθηκαν, αλλά δεν συμπερίληφθηκαν, στην αρχική αναφορά.

Συνοπτικά

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις είναι υψηλότερες για οικονομίες με καλύτερες επιδόσεις στους δείκτες Doing Business, ακόμα και όταν λαμβάνονται υπόψη διαφορές μεταξύ οικονομιών σε άλλους παράγοντες που θεωρούνται σημαντικοί για τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Ένα ισχυρό ρυθμιστικό περιβάλλον λειτουργεί, επίσης, ενθαρρυντικά για τις ξένες επενδύσεις.

6 Πηγές

1: Οι δείκτες Doing Business μπορούν να συγκεντρωθούν με πολλούς τρόπους, για να δημιουργήσουν σύνθετες μετρήσεις του επενδυτικού κλίματος.

2: Για μια επισκόπηση αυτών των μελετών δείτε, για παράδειγμα, Blonigen and Piger (2011) και Hornberger, Battat and Kusek (2011).

3: Walsh and Yu (2010)

4: Jayasuriya (2011)

5: Jayasuriya (2011)

6: Το δημοσίευμα Jayasuriya (2011) εκτιμά την επιρροή των κατατάξεων Doing Business σε 84 οικονομίες, έχοντας υπόψη ότι αυτό το μικρότερο δείγμα οικονομιών οφείλεται στη χρήση μη ισορροπημένου πάνελ.

7: Για παράδειγμα, Haidar (2012).

8: Geginat, Gonzalez and Saltane (2012).